مساله شر و شرور از منظر عرفان و عرفا

جمعه, 22 مرداد 1395
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

هفتاد و هفتمین جلسه گروه عرفان مجمع عالی حکمت اسلامی در تاریخ چهارشنبه اول خرداد سال 1392 با حضور اعضاء با موضوع «شر از منظر عرفان» با بیان آیت الله حسن رمضانی برگزار شد.

خلاصه جلسه

ایشان ضمن نقد دیدگاه یکی از بزرگان در زمینه شر، دیدگاه خود را چنین مطرح کردند که باید پذیرفت که خیرات و شرورت در عالم، وجود دارند؛ یعنی اموری که از آنها به کثرات خلقی تعبیر می شود، اعم از خیر و یا شر در عالم هست که در واقع منسوب به وجود می باشند.

تمام این کثرات خلقیه اعم از خیرات و شرور، به اسماء الله برمی گردند؛ چون هر موجودی اسمی بر آن حاکم است.  اعیان ثابته، سایه اسماء هستند در عین حال نفس الامر اشیاء به قبل از اسماء برمی گردند.

بنابر این اعیان خارجیه مسبوق به اعیان ثابته است و اعیان ثابته مسبوق به اسماء است و اسماء هم مسبوق به همان نفس الامر اشیاء است. ملاصدرا در اسفار، صفحه 354، جلد 2، تفاوت اشیاء را از جهتی به اسماء و از جهتی به نفس الامر اشیاء مرتبط می داند .

با پذیرش این نگاه مسئله شرور را می توان به نفس الامر شرور برگرداند که در این صورت اساساً قابل جعل نیستند.

در اینجا خود وجود، صرف هستی است و اشیاء همان قوابلی هستند که احوال وجودند، پس شرور به قوابل برمی گردند؛ یعنی در واقع در بیانی دیگر می توان شرور را نسبی دانست؛ همه شرور از نظر وجودی خیر هستند ولیکن بواسطه نسبتی که بین اینها برقرار است، شرور تحقق پیدا می کنند. فناری در مصباح، صفحه 363 این حقیقت را متذکر می شود.  

تنظیم: مجمع عالی حکمت اسلامی

خواندن 4284 دفعه آخرین ویرایش در چهارشنبه, 03 شهریور 1395